Koronny Argument

Opcja waszyngtońska albo opcja berlińska—do tego sprowadza się tragiczny wybór naszej Umęczonej Ojczyzny. Konserwatyzm czy progresywność to tylko dodatek, który wydaje mi się, że należy zaniedbać. Tak jak zaniedbuje się straty w dobrych bakteriach przyjmując antybiotyk w imię wyższej konieczności. Ten cały festiwal obietnic, teatr spotkań z ludem miast i wsi, wydaje mi się głęboko żenujący. Żenujące jest to, że to działa, że godna sondażowej uwagi część społeczeństwa naprawdę sądzi, iż prerogatywy Prezydenta RP sięgają tak daleko. Kandydat w tym plebiscycie musi wić się w mazi obślizgłych obietnic kolejnych plusów, a i żona kandydata dobrze aby coś od siebie dorzuciła. Trzaskowski byłby znakomitym wyborem dla PiS-u—wszystkie problemy ekonomiczne można by próbować zrzucać na niego. "Chcieliśmy dobrze, ale zawetował tęczowy pachołek Bilderbergów". Problemów będzie pod dostatkiem, a pierwsze wyjdą gdy zobaczymy realizację naszego papierowo zrównoważonego budżetu. Wybór Du...

Gorącym tematem w mediach biznesowych , a nawet w mediach głównego ścieku stało się zjawisko negatywnych cen ropy. Oczywiście nie chodziło o każdą ropę i nie w każdym czasie, a jedynie WTI w terminie zapadalności kontraktów. To nie moja bajka więc polecam opracowanie " Pogrom wśród osób inwestujących w ropę " i " Czy rynek ropy zwariował? Nie, to super contango ". Mnie interesuje ujęcie całościowe w kontekście tlącego się kryzysu i tektonicznych przesunięć geopolitycznych. Tak się przypadkiem składa, że prognozy spadku cen ropy do zera czytałem kilka tygodni temu i jak na razie one się materializują. Nie chodzi tu o jednorazowy zjazd ale o stan trwały, który nie tylko ubarwi materiał biznesowej telewizji śniadaniowej, ale dosłownie wykończy kilku producentów, a przez to i krajów, dostarczając materiału do niejednych wieczornych wiadomości. Podaż zależy głównie od uzgodnień kartelu i na dziś niby się dogadali, ale się nie dogadali i pompują jak szaleni. To logicz...

Jednym z obszarów, w których odczujemy skutki pandemii będą relacje damsko-męskie. W sieci krążą żarciki nt. spodziewanego wzrostu liczby urodzeń 9 miesięcy od wybuchu pandemii. 👫 Nie wydaje mi się to takie oczywiste, zachowany jest bowiem dostęp do prądu, telewizji i jakże interesującego Internetu. Z powodu kwarantanny w wielu domostwach ciężko teraz o chwilę intymności nawet w toalecie. Niepewność ekonomiczna nie sprzyja rozmnażaniu się przez paru świadome. Zniknęły również sytuacje społeczne sprzyjające poznawaniu nowych osób i kontaktom przypadkowym, takie jak koncerty, imprezy, integracje. Szczególnie poszkodowaną matrymonialnie grupą będą podstarzałe panny i kawalerowie. W przypadku panien mamy tykający zegar biologiczny, który powoduje stopniowe wypadanie z grupy kandydatek do założenia rodziny. Jeśli izolacja społeczna będzie się przeciągać, możemy mieć efekt zmarnowanego rocznika. Kawalerowie mają nieco łatwiej, ale będą liczniej konkurować o panny z młodszych, a przy tym n...

Co prawda nadal jesteśmy w fazie wyparcia , ale coraz częściej mówi się ostatnio o "nowej normalności" czyli rzeczywistości, w której będziemy na razie funkcjonować z tlącą się w tle epidemią. Przypuszczam, że jednym z symboli tej epoki będzie ślad maseczki na opaleniźnie. W Polsce media zajęte są zagadnieniami bieżącymi — wyborami, tarczami, leśnymi mandatami. Tymczasem z mediów zagranicznych można się nawet czegoś dowiedzieć. Scott Gottlieb , były szef FDA , prognozuje wzmożoną cyrkulację wirusa w populacji od jesieni i zakłada, że scenariusz bazowy to dwa lata częściowych ograniczeń. Dr Gottlieb wypowiada się konkretnie i merytorycznie, od stycznia alarmuje m.in. w CNBC i WSJ (" Act Now to Prevent an American Epidemic ", " Stop a U.S. Coronavirus Outbreak Before It Starts "). Ostatnie wywiady: " Former FDA Chief Scott Gottlieb calls for 'massive surveillance system' to prevent future outbreaks " " We won't have capac...

Ku zaskoczeniu specjalistów stopa referencyjna została właśnie ponownie obniżona . Wygląda na to, że będziemy chcieli zadłużyć się sami u siebie jeszcze bardziej. Banki co prawda nie chcą udzielać kredytów (zaostrzono m.in. kryteria dla kredytów hipotecznych: 20-30% LTV, odmowy dla samozatrudnionych itp.), ale może jeśli się je odpowiednio zmotywuje, zmienią zdanie? Nawet jeśli nie, to Dobremu Rządowi się pożyczy, aby mógł wyżywić siebie i pokornych poddanych. Gęb w kolejce do państwowego garnuszka przybywa, choć nie wiadomo do końca jak bardzo — na wszelki wypadek Urzędy Pracy nie pracują. Dane z USA czy Francji sugerują, że mogą to być miliony osób, z tendencją rosnącą. A jeszcze przed chwilą zabijali się o pracowników... W deflacyjnym stadium kryzysu "cash is the king" więc siedzę na cyfrowej gotówce PLN i zastanawiam się, gdzie je wkrótce upchnąć. Mam silne przeczucie, że blask złotego w dłuższym terminie osłabnie, nasza waluta nie liczy się na świecie, a rządzący...

Dług publiczny Polski w relacji do PKB jest kontrolowane konstytucyjnie . Przekroczenie poziomu 60% wyzwala konkretne, automatyczne działania oszczędnościowe. W realiach UE są to poziomy uznawane za dość bezpieczne — południowe peryferie dawno przekroczyły poziom 100%. W obecnych realiach możemy się o ten próg ostrożnościowy potknąć. Wydaje się kwestią czasu, gdy do debaty publicznej wróci zagadnienie podwyższenia lub zawieszenia progu. Co prawda istnieją księgowe metody na chowanie tego zadłużenia, ale najłatwiejszą z nich (konwersję zobowiązań z tytułu obligacji w portfelach OFE na zobowiązanie ZUS) mamy już wdrożoną. Medialne dyskusje wokół tarczy kryzysowej zdominowane są przez narrację o kiepskim wycelowaniu i zbyt niskim poziomie wsparcia. Premier wyjaśnił senatorom wprost, że poziom wsparcia jest dobrany w ten sposób, aby nie wystraszyć zagranicznych pożyczkodawców. Około 1/3 długu publicznego jest denominowana w walutach obcych, również przedsiębiorcy i kredytobiorcy ...

Jesteśmy świadkami masowego samooszukiwania się społeczeństw: będzie dobrze, po świętach wszystko wróci do normy, majowe matury są niezagrożone, na wakacje polecimy do Włoch, nieruchomości może chwilowo lekko potanieją, Ukraińcy wrócą do pracy, nie będzie recesji, dochody nie są zagrożone, otaczający nas świat nie ulegnie większym zmianom. Przekonania osobliwe biorąc pod uwagę oczywiste fakty: nie ma i nie wiadomo kiedy będzie szczepionka na COVID-19, żaden kraj nie zakończył w pełni kwarantanny "społecznej izolacji", wszystkie pozostałe kraje mają liniowy lub wykładniczy wzrost zachorowań, nie ma konsensusu specjalistów, a poszczególne kraje stosują środki zapobiegawcze z różną siłą, w skali globalnej zaciągnięto hamulec ręczny gospodarkom, nie ma jeszcze odczytów wskaźników po zatrzymaniu gospodarki, skala kreacji pieniądza w systemie nie ma precedensu, swobody są ograniczane, na szybko wprowadzane są głębokie zmiany systemowe. Pozostaje cieszyć się, ...

Finansowy wszechświat przestaje się rozszerzać, a miejscami nawet zaczął się kurczyć. Ten, kto chodził na piwo do baru, teraz wypije to samo piwo taniej w domu, ten, kto chodził na lunche do restauracji albo "pana kanapki", dziś studiuje książkę kucharską blogi kulinarne , ten, kto latał na weekend zwiedzać europejskie miasta, dziś lata do dyskontu po kawałek wieprza, ten, kto kupował ciuchy na sezon wiosenny, zmienia rano piżamę na dres, ten, kto planował zmienić samochód na nowy, pozostanie dłużej ze starym. Uogólniając, ten (konsument płci dowolnej), kto normalnie wydawał by pieniądze, teraz wyda ich mniej — albo z powodu obiektywnego braku możliwości, albo z powodu lęku przed utratą przyszłych przychodów i potrzeby zawiązania rezerwy finansowej. Gdzie ta deflacyjna implozja ma swoje granice? Szukanie minimum W warunkach społecznej izolacji, postępującej destrukcji sektora produkcji i usług, stabilne minimum, które da się powszechnie przejściowo zaakceptować, ...

"Trzeba było się ubezpieczać" — nieostrożnie palnął po powodzi w 1997 roku tow. Włodzimierz Cimoszewicz i jego polityczna kariera uległa nagłemu przeobrażeniu. "To jest szansa na to, żeby nauczyciele pokazali, że nie tylko potrafią strajkować i ubiegać się o wyższe wynagrodzenie, ale także są po prostu dobrymi wychowawcami i nauczycielami. Mimo tego, że nie wszyscy przeszli kursy, które przygotowałyby ich do tego, żeby uczyli zdalnie, to mam nadzieję, że w ciągu kilku dni te podstawowe umiejętności posiądą" — nieostrożnie palnął dziś minister edukacji Dariusz Piontkowski i już dostał kubłem pomyj. Gość o nazwisku z błędem mojej sympatii nigdy nie wzbudzał, ale jeśli odłożymy preferencje i wykrywacz dyplomacji na bok, to ciężko mi się z nim nie zgodzić. Dorosły człowiek, który nie potrafi sobie zorganizować wideokonferencji przy pomocy jednego z wielu dostępnych darmowych narzędzi , to w XXI wieku funkcjonalny analfabeta. Mnóstwo firm nie było przygotowanych na p...

Pogoda coraz bardziej sprzyja rodzinnym spacerom, nie zważające na pandemię tłumy błąkają się po parkach, bo place zabaw dla dzieci zamknęli. Niestety, oprócz wiosny kalendarzowej możemy mieć również wiosnę ludów. Bólu gospodarczego nie da się uniknąć więc wkrótce na świecie będzie dużo zdenerwowanych ludzi: mających dużo wolnego czasu, dokarmionych teoriami spiskowymi, nie mających już zbyt wiele do stracenia. Będą się oni domagać działań, wyjaśnień i szukać winnych. To ogromny potencjał polityczny, których na pewno ktoś będzie chciał zagospodarować. Winni na pewno się znajdą. Już w tej chwili Amerykanie z Chińczykami przerzucają się radośnie fake newsami nt. tego kto komu podrzucił wirusa i kto powinien za to zapłacić. Z tym że Chińczycy mają od dawna rozkręcony krematoryjny taśmociąg, a w USA na razie zwiększają inwestycje w metale nieszlachetne, głównie stal karabinową i ołów. Oby nie strzelali w helikoptery zrzucające im pachnące jeszcze farbą ulotki wyborcze w kszta...

Arcydzieło sztuki inżynierskiej, największy statek pasażerski świata wyrusza w swój dziewiczy rejs. Na pokładzie znajdują się tysiące osób z różnych warstw społecznych. Szalup dla wszystkich nie przewidziano, ostatecznie statek jest niezatapialny. Przecinający lodowate wody Atlantyku zderza się z górą lodową i ku zaskoczeniu wszystkich tonie pociągając za sobą tysiące ofiar. Nazywał się Titan i został opisany 14 lat przed katastrofą Titanica. Na świecie wybucha pandemia odzwierzęcego, nieznanego wcześniej koronawirusa. Wirus rozprzestrzenia się zaskakująco szybko, atakuje płuca i ma wysoką śmiertelność. Świat wpada w panikę, poszczególne kraje próbują walczyć z problemem indywidualnie. Zamykane są granice, przerywają się łańcuchy dostaw, turystyka nie istnieje. Społeczeństwo w miarę możliwości przestawia się na pracę zdalną. Załamuje się ekonomia, teorie spiskowe kwitną. Służba zdrowia znajduje się w kryzysie. Nad światem zawisa ryzyko głębokiej recesji, hiperinflacji i tektonicz...

Zatrzymanie części gospodarki generuje punktowe, ale ekstremalnie dotkliwe straty. Tych strat nie można uniknąć, ale można uczynić je bardziej znośnymi poprzez uspołecznienie: osoby i przedsiębiorstwa nie dotknięte bezpośrednio wezmą część problemu na siebie. Nie widzimy kolejki wolontariuszy gotowych poświęcić część majątku dla dobra ogółu, ale bezalternatywna konstruktywność zrobi swoje. Poza bezpośrednim transferem bogactwa od dawcy do obdarowanego, wyższa fizyka finansów umożliwia transfer bogactwa z przyszłości. Umówimy się, że kiedyś w przyszłości spłacimy kasę, którą wydamy już teraz. Dzięki temu wyciągniemy się z bagna metodą barona Münchhausena. Rodzi to szereg wyzwań realizacyjnych: podbierając jajka, nie można zarżnąć ani spłoszyć kur, bo mogą przestać się nieść, nie można zabrać wszystkich jajek, bo kolejne kury się nie wyklują, poziom grabienia jajek w różnych kurnikach musi być mniej więcej równy, inaczej kury mogą uciekać, nie można pouczać kur, jak mają znosić...

Od dłuższego czasu mieliśmy w Polsce stopy procentowe niższe od realnej inflacji. Było to klasyczne dolewanie benzyny do już rozpalonego ognia w celu wyciśnięcia 110% mocy z gospodarczego reaktora — mogę tylko domniemywać, że motywowane realiami wyborczymi. Taka konstrukcja zachęca posiadaczy kapitału do odmrożenia kapitału i poszukania innych możliwości jego ulokowania: inwestycjach w przedsiębiorstwa (bezpośrednie lub pośrednio, przez giełdę papierów wartościowych) czy nieruchomości . W reakcji na widmo recesji RPP obniżyła dziś stopę referencyjną o 0,5 pkt. Wydaje się to nieintuicyjne (skoro i tak już mamy problem zbyt dużej inflacji), ale to tylko element gry zespołowej — wiodące banki centralne (EBC, FED) zrobiły wcześniej tak samo. Skorzystają na tym posiadacze kredytów złotówkowych. Wątpliwe, by pobudziło to dziś akcję kredytową — najpierw pandemiczne mleko musi rozlać się do końca, a następnie musi wrócić nadzieja na lepsze jutro. W USA pandemia dopiero się rozwija, w Az...

Krótkoterminowe skutki pandemii Na wstępie naszkicujmy sobie otoczenie. Abstrahując od aspektów zdrowotnych, powinniśmy zaobserwować zjawiska: utrata płynności, zatory płatnicze, odroczenie zakupów innych niż niezbędne, przymusowe zbycie wyposażenia, zawiązanie rezerw gotówki w bankach, spowolnienie obiegu gospodarczego, zwiększenie niepewności na rynku, perspektywa utraty lub zmniejszenia zarobków, ryzyko recesji, fala sprzecznych oczekiwań w kierunku rządzących — ustawowy pakiet ratunkowy dla firm vs. ochrona praw pracowniczych. Nieruchomości przed pandemią W momencie ujawnienia pandemii COVID-19 rynek nieruchomości w dużych ośrodkach miejskich był w Polsce rozgrzany. Strach było otworzyć lodówkę, aby nie wyskoczył z niej fliper. Kilka razy w tygodniu wygarniałem ze skrzynki ulotki od Asi, Tomka i innych "młodych ludzi bez pośredników", którzy chcą kupić moje mieszkanie za gotówkę i uwić w nim gniazdko, najlepiej z dodatkowym pokojem w kuchni, a kuchnią — w pr...

Na dziś nie ma miejsca, w którym wirus został opanowany, a sytuacja wróciła do normy. Co więcej, wiele państw dopiero wchodzi na chińską drogę więc szczyt zachorowań dopiero przed nami, także w Polsce. Dlatego spodziewam się, że "tymczasowe" zamknięcie szkół czy galerii handlowych potrwa jeszcze co najmniej kilka tygodni, być może do lata. Nie zdziwią mnie dalsze ograniczenia np. izolacja województw, jeśli po 14 dniach okaże się, że wzrost zachorowań jest większy niż zakładano. Nawet jeśli zachorowania zostaną opanowane, wydaje się prawdopodobne, że jesienią problem powróci (np. od strony Australii) — odporność populacji nadal nie będzie wykształcona, nie będzie również szczepionki. Co sugeruje, że nawet jeśli ograniczenia swobód zostaną wycofane, to nie w całości. To stworzy sytuację, w której pewne działy gospodarki wracają do normalności, a inne wciąż nie będą w stanie się podnieść. Jeśli w ludziach pozostanie odrobina strachu, popyt na usługi turystyczne i gastronomi...

W naszym bajorku wylądował czarny łabędź COVID-19 i nie wiemy, jak długo tu zostanie. Przypuszczam, że dłużej niż byśmy chcieli. Już w tej chwili łapię się na omawianiu tych samych zagadnień z różnymi znajomymi, wychodząc z zasady DYI stwierdziłem, że powołam bloga celowego jak próbę zebrania i uporządkowania myśli oraz wygodnego dzielenia się nimi. Przy okazji powstanie kronika umożliwiająca wsteczną weryfikację. Każdy kryzys kreuje nowych szarlatanów i tłumaczy rzeczywistości więc  —  trochę dla hecy  —  podłączam się pod ten trend i zadmę w internetową tubę. W kolejnych wpisach będę próbował sukcesywnie wyrzucać z głowy informacje dot. wpływu koronawirusa na rzeczywistości w skali mikro jak i makro, w szczególności pod kątem finansowym. Szok i niedowierzanie Pierwszym aspektem, do którego chciałbym się odnieść jest zaskakujące dla wielu osób tempo zmian. Sprawa koronawirusa w Chinach była w mainstreamie w lutym ( CNBC: We're basically at a pandemic now ), a n...